*F*I*Z*I*K*

Niftali Qocayev

Fizikler
Nobeli fizikler 1901-2005
Abdulla Muxtarov
Behram Esgerov
Niftali Qocayev
Ibni Sina
Galileo Galilei
Albert Einstein
Ernest Rutherford
James Chadwick
Christiaan Huygens
Marie Curie
Wilhelm Conrad Rntgen
Sir Isaac Newton
Max Planck
Andre Marie Ampere
Nikola Tesla

"Qızıl atəşlə, qadın qızılla, kişi isə qadınla imtahan edilir"
                                                                               ABŞ atalar sz

0000.jpg

Prof.Dr.Niftalı Qocayev

Qocayev Niftalı Mehralı oğlu 1936-cı il oktyabrın 18-də Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan adlanan blgə) Qazax qəzasının Dilican nahiyyəsinin Salah kəndində doğulmuşdur. 1953-c ildə orta məktəbi qızıl medalla bitirərək BAKI DVLƏT UNİVERSİTETİNİN fizika fakltəsinə daxil olmuşdur. Yalnız əla qiymətlərlə oxuduğuna nmunəvi davranışına grə 3-5 kurslarda zəl Təqaudə layiq grlmş, 1958-ci ildə fizika fakltəsinin nəzəri fizika ixtisasını fərqlənmə(qırmızı) diplomu ilə bitirmişdir. Universiteti fərqlənmə diplomu ilə bitirməsi və tələbəlik dvrndə elmi-tədqiqat işləri sahəsindəki fəaliyyəti (tələbə ikən Kiev Dvlət Universitetində kəirilən Bəynəlxalq elmi konfransda <<>> mvzusunda məruzə ilə ıxıs edərək tərifnaməyə layiq grlmşdr) nəzərə alınaraq N.M.Qocayev BDU-da saxlanılmışdır.Bir il laborant vəzifəsində işlədikdən sonra Sankt-Peterburq şəhərində o zamanki Sovətlər Ittifaqı Elmlər Akademiyasının  aspiranturasına qəbul olunaraq akademik M.V.Volkenşteynin elmi rəhbərliyi ilə o zamanlar n nadir olan molekulyar biofizika sahasində elmi fəaliyyətini davam etdirmişdir. 1962-cı ildə mvzusu zrə namizədlik dissertasiyasını mvəffəqiyyətlə mdafiə edərək fizika-riyaziyyat elmləri namizədi elmi adını almış və məzunu olduğu Bakı Dvlət Universitetinə qayıdaraq bu gnə qədər həmin universitetdə z hərtərəfli fəaliyyətini (1962-məllim, 1963-1964 baş məllim, 1964-1979 dosent, 1979-dan professor) etdirir. 1967-cı ildə N.M.Qocayevin bilavasitə fəaliyyəti nəticəsində Bakı Dvlət Universiteti nəzdində yaradılmış və N.M.Qocayev həmin fakultənin ilk dekanı vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 1968-ci ildə msabiqə yolu ilə BDU-nun  mdir vəzifəsinə seilmiş və bununla əlaqədar 1969-cu ildə z xahişi ilə dekan vəzifəsindən azad edilmişdir. Prof.N.M.Qocayev 16 il (1968-1984-cu illərdə)  rəhbərlik edərək elmi pedaqoji kadrlar hazırlanması işində dərslik və monoqrafiyalar yazmaq və tədris sahələrində nəmli mvəffəqiyyətlər qazanmışdır. O, ilk dəfə 1977-ci və 1980-ci illərdə olmuş və mvafiq medallarla təltif olunmuşdur. Prof.N.M.Qocayev məzun olduğu ildən indiyədək fasiləsiz işlədiyi BAKI DVLƏT UNIVERSITETINDƏ hələ 1959-cu ildən tədqiqata başladığı sahəsində məktəb yaratmış. Həmin məktəbin daha səmərəli elmi fəaliyyət gstərməsi n 1980-ci kemiş SSRI Ali Təhsil Nazirliyinin tvsiyyəsi və SSKI Nazirlər Sovəti yanında Elm və Təhsil Komitəsinin xsusi qərarı ilə laboratoriyanın aılmasına nail olmuş və o vaxtdan bu gnə qədər həmin laboratoriyanın mdiri vəzifəsində alışır. Prof.N.M.Qocayev 4 istiqamətdə səmərəli elmi-pedaqoji fəaliyyət gstərmişdir: elmi-tədqiqat işləri və yksək ixtisaslı elmi kadrların(magistr və elm namizədi) hazırlanması, dərsliklər və monoqrafiyaların yazılması , dərsliklərin və elmi ədəbiyyatın xarici dillərdən Azərbaycan və Trk dillərinə tərcməsi , pedaqoji fəaliyyət. Sadalanan btn sahələrdə prof.N.M.Qocayevin xsusi xidməti olmuşdur . O, məzunu olduğu BAKI DVLƏT UNIVERSITETININ fizika , biologiya, kimya fakultələrində mumi fizikanın mxtəlif blmələri və ixtisas kursları zrə yksək səviyyəli mhazirələr oxumuş, tələbələrin kurs və diplom işlərinə rəhbərlik etmişdir . Əsasən Avropa , Amerika və Rusiyada nəşr olunan mtəbər elmi jurnallarda dərc olunmuş 255 elmi məqalənin , 8 monoqrafiyanin , 9 dərslik və dərs vəsaitinin məllifidir . Bunlar iərisində kemiş SSRI -nin Ali Təhsil Nazirliyi tərəfindən Ittifaq Universitetləri n dərs vəsaiti olaraq təsdiq olunaraq Moskva şəhərində nəşriyyatı tərəfindən ap olunmuş kitabını və Sankt -Peterburq şəhərində bir qrup alimlərlə , akademik M.Volkenşteyn və başqaları ilə birlikdə ingilis dilində nəşr etdirdiyi monoqrafiyanı xsusi qeyd etmək lazımdır . Prof.N.M.Qocayevin qardaş Trkiyə universitetləri n yazaraq Ərzurumda nəşr etdirdiyi 2 dərslik və 2 monoqrafiya Trkiyəli tələbələr tərəfindən sevilərək oxunan kitablardır . Prof.N.M.Qocayevin elmi rəhbərliyi ilə 20 aspirant və dissertant namizədlik dissertasiyasını mvəffəqiyyətlə mdafiə edərək elmlər namizədi adına layiq grlmuşdr. Onların iərisində Misir və Iraq vətəndaşları da var. Prof.N.M.Qocayevin təşəbbs ilə 1997 -ci ildə yaradılmıs Azərbaycan Biofizika Cəmiyyəti znn ilk konfransında onu Cəmiyyətin Prezidenti semişdir və bu gnədək həmin vəzifədə mvəffəqiyyətlə alışır . Qocayev 2001-ci ildən etibarən əvəzilik yolu ilə Qafqaz universitetində Elmi işlər və xarici əlaqələr zrə prorektor vəzifəsində işləyir. Prof.N.M.Qocayev 1980-1984 -cu illərdə Azərbaycan Rəspulikasi Ali Təhsil Nazirliyi nəzdində fəaliyyət gstərən Elmi-Metodik Şuranı Fizika və Astronomiya Seksiyasının sədri ,1967-1994 -cu illərdə Azərbaycan Rəspublikasi cəmiyyətinin Fizika Seksiyasının zv olmuş , 1989-1993 -cu illərdə Azərbaycan Qaqınlar Cəmiyyətinin sədri vəzifəsində işləmişdir .1993-1998 -ci illərdə Trkiyədə -Ərzurum Atatrk və İstanbul universitetlərində profəssor vəzifəsində alişaraq mhm elmi-pedaqoji fəaliyyət gstərmişdir . Həmin dvrdə yerli alimlərlə yaxın əməkdaşlıq edərək maraqlı elmi-tədqiqat işləri aparmış , dissertasiya işlərinin mdafiə şuralarının sədri və zv olmuşdur . Birgə elmi işlər Trkiyə Dvlət Planlama Təşkilatı tərəfindən mhm elmi -tədqiqat işi olaraq qəbul olunduğundan həmin təşkilatın maliyyə dəstəyi ilə yerinə yetirilmiş , alınan nəticələr Journ Moləkular Structurə kimi motəbər elmi jurnalda və digər jurnallarda ap olunmuşdur . Prof.N.M.Qocayev Trkiyə universitetlərinin tələbələri n 4 dərslik(molekulyar fizika, optika, molekulun quruluşu1-ci və 2-ci cild) yazmış , molekulyar fizika və optikanı ilk dəfə olaraq Ərzurum və Atatrk Universitetində tədris etməklə yanaşı zndən sonra bu fənnlərin tədrisi n kadrlar hazırlığına da əmək sərf etmişdir. Hazırda Istanbul Universitetinin kafedrası ilə qarşılıqlı əməkdaşlıq mqaviləsi əsasında elmi -tədqiqat işlərini davam etdirir. Prof.N.M.Qocayev 255 məqalənin məllifidir.